आयतारचें हुमण · 4 जाणांक
आंध्र चेपला पुलुसु (चिंचेचें आंध्राचें नुस्त्याचें हुमण)
చేపల పులుసు · आंध्रा मछली करी · चिञ्चा-मत्स्यव्यञ्जनम् · चेपला पुलुसु · आंध्राचें नुस्त्याचें हुमण
चेपला पुलुसु म्हणजे दर्यादेगेच्या आंध्राचें चिंचेचें नुस्त्याचें हुमण, गोदावरी जिल्ह्यांनी खास काळजी घेवन करतात: नुस्त्याचे जाड कुडके कांदे, हिरव्यो मिरसांगो आनी कडिपत्तो घालून आंबट, तांबड्या चिंचेच्या ग्रेव्हींत मंद उज्याचेर शिजयतात. हें आयतारच्या दनपारच्या जेवणाचें खाण, आनी जायतीं घरां तें मातयेच्या आयदनांत करतात आनी दुसऱ्या दिसाखातीर दवरतात, तेन्ना ग्रेव्ही नुस्त्यांत भितरमेरेन लागिल्ली आसता.
आमचो हळदीचो पिठो मुरोवपाच्या मसाल्यांत आनी ग्रेव्हींत वता. सन्नम मिरसांगेचो पिठो पुलुसुक गाढो तांबडो रंग आनी थीर तिखटसाण दिता, जी चिंचेक तोल दिता. ही रेसिपी 4 जाणांक आसा.
- तयारी25 मिनटां
- शिजोवप35 मिनटां
- एकूण60 मिनटां
- जाणांक4
तयारेंत मुरोवपाचीं 15 मिनटां धरल्यांत. थोडे वरां दवरल्या उपरांत हुमणाची रुच आनीक बरी लागता.
थोडक्यांत
नुस्तें मीठ, हळद आनी मिरसांगेचो पिठो घालून मुरयात, कांदे आनी मसालो भाजात, ते चिंचेच्या उदकांत उकळयात, मागीर ढवळनासतना नुस्तें ग्रेव्हींत मंद उज्याचेर शिजूंक दियात.
చేప ముక్కలకు ఉప్పు, పసుపు, కారం పట్టించండి. ఉల్లిపాయలు, మసాలా వేయించి చింతపండు రసంలో మరిగించి, చేప ముక్కలు వేసి కలపకుండా ఉడికించండి. పులుసు పొద్దున చేసి సాయంత్రం తింటే ఇంకా రుచిగా ఉంటుంది; ముక్కలు చెంచాతో కాకుండా గిన్నె తిప్పుతూ కలపండి.
मछली पर नमक, हल्दी और लाल मिर्च पाउडर लगाएँ। प्याज़ और मसाले भूनकर इमली के पानी में उबालें, फिर मछली डालकर बिना चलाए धीमी आँच पर पकाएँ। 500 ग्राम मछली के लिए नींबू जितनी इमली (लगभग 40 ग्राम) और 2 बड़े चम्मच सन्नम मिर्च पाउडर काफ़ी है।
साहित्य 4 जाणांक
नुस्त्याखातीर
- 500 g नुस्त्याचे कुडके घट्ट मासाचें नुस्तें, जाड वाटकुळे कुडके कापिल्ले: रोहू, कतला (बोच्चा), कोरमीनु (मरल) वा विसवण (वंजरम)
- 1 ल्हान चमचो मीठ मुरोवपाखातीर
पुलुसुखातीर
- 40 g चिंच लिंबा इतले सुमार दोन गोळे, 2 कप कोमट उदकांत 15 मिनटां भिजयिल्ले
- 4 व्हड चमचे तेल
- ¼ ल्हान चमचो मेथयो मेंतुलु
- ½ ल्हान चमचो सांसव
- ½ ल्हान चमचो जिरें
- 2 कांदे पातळ उबे कापिल्ले
- 3 हिरव्यो मिरसांगो मदीं फाडिल्ल्यो
- कडिपत्त्याच्यो 2 काड्यो
- 1 ल्हान चमचो आलें-लसणीचें वाटप
- 1 टोमॅटो कापिल्लो (जाय जाल्यार)
- ½ ल्हान चमचो हळदीचो पिठो ¼ ल्हान चमचो मुरोवपाखातीर, ¼ ल्हान चमचो ग्रेव्हीखातीर
- 2 व्हड चमचे सन्नम मिरसांगेचो पिठो 1 ल्हान चमचो मुरोवपाखातीर, उरिल्लो ग्रेव्हीखातीर
- 1 व्हड चमचो धण्यांचो पिठो
- 1 ल्हान चमचो मीठ ग्रेव्हीखातीर, वा रुची प्रमाण
- 2 व्हड चमचे कापिल्ली कोंथिंबीर
पद्धत
- नुस्त्याचे कुडके उदकांत दोन-तीन फावटीं हळूच धुयात आनी उदक बरें निथळात.
- नुस्त्याक मीठ, हळद आनी 1 ल्हान चमचो मिरसांगेचो पिठो चोळात; 15 मिनटां दवरात. मुरोवपाखातीर 1 ल्हान चमचो मीठ आनी ¼ ल्हान चमचो हळदीचो पिठो वापरात.
- भिजयिल्ली चिंच तिच्याच उदकांत बरी पिळात आनी गाळात. तुमचेकडेन सुमार 2 कप पातळ चिंचेचें उदक जावंक जाय.
- एका रुंद आयदनांत वा मातयेच्या आयदनांत मध्यम उज्याचेर तेल तापयात. मेथयो, सांसव आनी जिरें घालात आनी तडतडूंक दियात, मेथयो काळ्यो जावंक नाकात हाची काळजी घेयात.
- कांदे, मिरसांगो आनी कडिपत्तो तेलांत मोव जायसर भाजात; मसाल्याचे पिठे घालात. कांदे सुमार 6–8 मिनटां भाजात, ते मोव आनी फिकट भांगरा रंगाचे जायसर, आलें-लसणीचें वाटप आनी टोमॅटो घालून 2 मिनटां शिजयात, मागीर उरिल्लो हळदीचो पिठो, उरिल्लो सन्नम मिरसांगेचो पिठो आनी धण्यांचो पिठो घालून 30 सेकंद ढवळात.
- चिंचेचें उदक ओतात आनी तेल वयर येता मेरेन 10 मिनटां उकळयात. ग्रेव्हीखातीर मीठ घालात; चिंचेचो कच्चो वास गेल्लो आसूंक जाय आनी ग्रेव्ही थोडी घट्ट जावंक जाय.
- ग्रेव्हीची रुच पळयात. ती स्पश्टपणान आंबट, खारट आनी तिखट जावंक जाय, कारण उपरांत घालपाचें नुस्तें तिचो थोडो भाग शोशून घेवपाचें आसा.
- नुस्तें हळूच भितर सोडात आनी धांकून 10–12 मिनटां मंद उज्याचेर शिजूंक दियात; आयदन घुंवडायात, ढवळूं नाकात. कुडके एकाच थरांत मांडात, तांचेर चमच्यान ग्रेव्ही ओतात आनी उजो मंद दवरात.
- एक कुडको ताच्या सगळ्यांत जाड भागाक तपासात: मास भितरमेरेन धवें वा अपारदर्शक जाता आनी हाडावयल्यान सहज सुटता तेन्ना नुस्तें शिजलां.
- कोंथिंबीर शिंपडात, उजो बंद करात आनी वाडचे आदीं पुलुसु धांकून उण्यांत उणीं 30 मिनटां दवरात.
सुचोवण्यो
- ढवळचे बदला आयदन घुंवडायात म्हणजे नुस्तें आखें उरतलें.
- जाड कुडक्यांचें घट्ट मासाचें नुस्तें वेंचात; पातळ फिले चड वेळ शिजयल्यार मोडटात.
- सन्नम मिरसांगेचो पिठो मध्यम तिखटसाण दिता. सौम्य पुलुसुखातीर 1½ व्हड चमचो वापरात, वा आंध्राच्या सादारण तिखटसाणेखातीर पुराय 2 व्हड चमचे.
- नुस्तें घालचे आदीं चिंचेची ग्रेव्ही बरी उकळयात; नुस्तें घातल्या उपरांत तें मोडनासतना चड वेळ शिजोवंक जायना.
हेर प्रकार
- तेजा मिरसांगेचो पिठो: चड तिखट पुलुसुखातीर ग्रेव्हींत सन्नमा बदला 1 व्हड चमचो तेजा मिरसांगेचो पिठो वापरात. तेजा खूब तिखट आसा; खात्री नासल्यार 2 ल्हान चमच्यांनी सुरवात करात.
- रोय्याला पुलुसु: 400 g निवळ केल्लीं सुंगटां वापरात आनी फकत 5–6 मिनटां शिजयात, तीं गुलाबी जावन वळटात मेरेन.
- मामिडिकाया पुलुसु: गिमांत गोदावरीचीं घरां तोरांचे कुडके घालतात आनी चिंच उणी वापरतात.
वाडप
ऊन वाफेच्या शिता आनी कापिल्ल्या कांद्यां वांगडा वाडात. गोदावरीचीं जायतीं घरां तें दुसऱ्या दिसा वाडटात, तेन्ना रुची थीर जाल्ल्यो आसतात.
सांबाळप
उरिल्लें धांकून फ्रिजांत दवरात आनी 2 दिसां भितर खायात. आयदनांत हळूच, ढवळनासतना, भितरलेमेरेन पुराय वाफ येता इतलें ऊन जायमेरेन ऊन करात.
प्रस्न
चेपला पुलुसुखातीर खंयचें नुस्तें सगळ्यांत बरें?
न्हंयचें वा दर्यांतलें घट्ट मासाचें नुस्तें, जाड कुडके कापिल्लें: रोहू, कतला (बोच्चा), मरल (कोरमीनु) वा विसवण. काट्यांचीं ल्हान नुस्तींय चलतात, पूण तीं हळूच हाताळूंक जाय.
चेपला पुलुसुची रुच दुसऱ्या दिसा बरी कित्याक लागता?
दवरल्यार नुस्त्याक चिंच आनी मिरसांगेची ग्रेव्ही शोशून घेवपाक वेळ मेळटा, आनी आंबटसाण आनी तिखटसाण सारकी जाता. देखून जायतीं घरां तें सकाळीं करतात, रातच्या जेवणाखातीर वा दुसऱ्या दिसाखातीर.
हुमणांत नुस्तें मोडचें न्हय म्हणून कितें करचें?
जाड कुडके वापरात, ग्रेव्ही उकळल्या उपरांतूच घालात, उजो मंद दवरात आनी चमच्यान ढवळचे बदला आयदन घुंवडायात.
500 g नुस्त्याक कितली चिंच?
सुमार 40 g, लिंबा इतलो गोळो, 2 कप कोमट उदकांत भिजयिल्लो. टोमॅटो वा तोर घालता जाल्यार थोडी उणी वापरात.
