डब्याचें शीत · 4 जाणांक
निम्मकाया पुलिहोरा (आंध्राचें लिंबाचें शीत)
నిమ్మకాయ పులిహోర · नींबू चावल · निम्बूकौदनम् · निम्मकाया पुलिहोरा · लिंबाचें शीत
निम्मकाया पुलिहोरा म्हणजे आंध्राच्या घरांतलें चकचकीत पिवळें लिंबाचें शीत: शिजयिल्लें शीत शेंगदाणे, चण्याची दाळ, उडदाची दाळ, सांसव, हिरव्यो मिरसांगो आनी कडिपत्त्याच्या तडतडटा फोडणे वांगडा मिसळटात, मागीर लिंबाच्या रसान आंबट करतात. रेल्वेच्या प्रवासाक, शाळेच्या डब्याक आनी देवळाच्या दिसांनी हें शीत भरून दितात, आनी परबांक आनी पुजांक व्हड प्रमाणांत करतात.
आमचो हळदीचो पिठो थोड्या सेकंदांखातीर ऊन तेलांत वता, ताका लागून दरेक शिताचो कण सारको भांगरा-पिवळो जाता आनी ताचो कच्चेपणाचो वास वता. ही रेसिपी 4 जाणांक आसा.
- तयारी10 मिनटां
- शिजोवप25 मिनटां
- एकूण50 मिनटां
- जाणांक4
एकूण वेळांत शीत शिजोवप आनी रुची थीर जावपाक 15 मिनटां दवरप धरलां.
थोडक्यांत
शेंगदाणे, दाळी, सांसव, मिरसांगो आनी कडिपत्तो तेलांत भाजात, हळदीचो पिठो आनी हिंग घालात, मागीर थंड शीत, मीठ आनी लिंबाचो रस घालून मिसळात.
నూనెలో వేరుశెనగ పప్పు, శనగపప్పు, మినప్పప్పు, ఆవాలు, మిరపకాయలు, కరివేపాకు వేయించి, పసుపు, ఇంగువ వేయండి. చల్లారిన అన్నంలో ఉప్పు, నిమ్మరసంతో కలపండి. 3 కప్పుల అన్నానికి 2 నిమ్మకాయల రసం (సుమారు 3 చెంచాలు), అర చెంచా పసుపు సరిపోతాయి.
तेल में मूंगफली, चना दाल, उड़द दाल, राई, मिर्च और करी पत्ते भूनें, फिर हल्दी और हींग डालें। ठंडे किए चावल में नमक और नींबू का रस मिलाकर सब मिला लें। 3 कप चावल के लिए 2 नींबू का रस (लगभग 3 बड़े चम्मच) और आधा छोटा चम्मच हल्दी काफ़ी है।
साहित्य 4 जाणांक
शिताखातीर
- 1 कप तांदूळ सोना मसूरी, सुमार 200 g; हातूंतल्यान सुमार 3 कप शीत जाता
- 3 कप शीत थोडें घट्ट शिजयिल्लें, कण सुटसुटीत
- 1 ल्हान चमचो मीठ वा रुची प्रमाण
- 3 व्हड चमचे लिंबाचो रस सुमार 2 लिंबांचो; रुची प्रमाण आनीक घालात
फोडणेखातीर (पोपु)
- 3 व्हड चमचे तेल सादारणपणान शेंगदाण्याचें तेल वापरतात
- ¼ कप शेंगदाणे कच्चे, सालां सयत
- 1 व्हड चमचो चण्याची दाळ
- 1 ल्हान चमचो उडदाची दाळ
- 1 ल्हान चमचो सांसव
- 2 सुक्यो तांबड्यो मिरसांगो अर्दे मोडिल्ल्यो
- 3 हिरव्यो मिरसांगो लांबायेन फाडिल्ल्यो
- 1 ल्हान चमचो किसल्लें आलें जाय जाल्यार
- कडिपत्त्याच्यो 2 काड्यो
- ½ ल्हान चमचो हळदीचो पिठो
- एक चिमूट हिंग एसाफेटिडा
पद्धत
- तांदूळ धुयात आनी 2 कप उदका वांगडा फकत शिजता मेरेन शिजयात, म्हणजे कण सुटसुटीत उरतले. तुमकां सुमार 3 कप शीत जाय.
- शीत थंड जावपाक एका ताटांत पातळायात; मीठ घालात. काट्यान तें सुटें करात आनी कोमट जायसर सुमार 10 मिनटां दवरात, ऊन न्हय, म्हणजे मिसळटना कण मोडचे नात.
- तेल तापयात; शेंगदाणे, दाळी, सांसव, मिरसांगो आनी कडिपत्तो भाजात. मध्यम उज्याचेर शेंगदाण्यांनी सुरवात करात आनी ते तडतडटात आनी सालीं काळसर जातात मेरेन सुमार 2 मिनटां भाजात.
- चण्याची दाळ आनी उडदाची दाळ घालात आनी फिकट भांगरा रंगाची जायसर भाजात, सुमार 1 मिनीट.
- सांसव घालात आनी तडतडूंक दियात, मागीर सुक्यो तांबड्यो मिरसांगो, हिरव्यो मिरसांगो, आलें आनी कडिपत्तो घालात आनी पानां कुरकुरीत जायसर थोडे सेकंद भाजात.
- हळदीचो पिठो आनी हिंग घालून ढवळात; उजो बंद करात. फकत 5–10 सेकंद ढवळात म्हणजे हळद ऊन तेलांत शिजतली पूण करपची ना.
- शितार ओतात, लिंबाचो रस घालात आनी हळूच मिसळात. बोटां वा सपाट उलथणें वापरात आनी शीत सकयल्यान उखलात म्हणजे दरेक कण पिवळो जातलो पूण लगदो जावचो ना.
- रुच पळयात आनी गरज आसल्यार आनीक मीठ वा लिंबाचो रस घालात. शिताची रुच स्पश्टपणान आंबट आनी खारट लागूंक जाय, कारण दवरल्यार रुच सौम्य जाता.
- वाडचे आदीं पुलिहोरा धांकून 15 मिनटां दवरात म्हणजे शिताक लिंबू आनी फोडणी लागतली.
सुचोवण्यो
- लिंबाचो रस उज्यावयल्यान काडून घालात म्हणजे ताची आंबटसाण तीख उरतली. शिजयिल्लो लिंबाचो रस कडू जाता.
- शीत थोडें घट्ट शिजयात आनी मिसळचे आदीं थंड जावंक दियात; ऊन, मोव शीत लगद्यासारकें जाता.
- हळदीचो पिठो तेलांत फकत थोडे सेकंदूच दवरात; करपिल्ली हळद काळसर रंग आनी कडू रुच दिता.
- सकाळचें उरिल्लें शीत बरें चलता, कारण ताचे कण आदींच घट्ट आनी सुटसुटीत आसतात.
हेर प्रकार
- काजू: परबेच्या पुलिहोराखातीर शेंगदाण्यां वांगडा 10 काजूचे अर्दे तळात.
- मामिडिकाया पुलिहोरा: लिंबाच्या रसा बदला फोडणे वांगडा 1 कप किसल्लें तोर मिसळात.
- किसल्लें नाल्ल: सौम्य शिताखातीर लिंबाच्या रसा वांगडा 2 व्हड चमचे किसल्लें नाल्ल घालात.
वाडप
कुडाच्या तापमानाक दहीं, लोणचें वा पापड (अप्पडम) वांगडा वाडात. हें डब्याचें आनी प्रवासाचें नामनेचें शीत.
सांबाळप
डब्याखातीर वा ल्हान प्रवासाखातीर बांदून व्हरल्यार सुमार 4 वरां भितर खायात. उरिल्लें शीत धांकून फ्रिजांत दवरात आनी एका दिसा भितर खायात.
प्रस्न
म्हज्या लिंबाच्या शिताची रुच कडू कित्याक लागता?
एक तर लिंबाचो रस शिजयलो, वा हळद तेलांत करपली. हळद सगळ्यांत निमाणी घालात, ते उपरांत रोखडीच चूल बंद करात आनी फकत 5–10 सेकंद ढवळात; लिंबाचो रस उज्या भायर शितांत घालात.
पुलिहोरा आनी लिंबाचें शीत हांचेमदीं कितें फरक आसा?
पुलिहोरा म्हणजे आंबट केल्ल्या शिताचें तेलुगू नांव. चिंतपंडु पुलिहोरा चिंचेच्या वाटपान आंबट करतात; निम्मकाया पुलिहोरा लिंबाचो प्रकार, करपाक बेगीन आनी रंगान फिकट.
लिंबाचें शीत लगदें जावचें न्हय म्हणून कितें करचें?
उणें उदक घालून शीत थोडें घट्ट शिजयात, ताटांत थंड करात, आनी दाबचे बदला सकयल्यान उखलून हळूच मिसळात.
3 कप शिताक कितलो लिंबाचो रस?
सुमार 3 व्हड चमचे, 2 मध्यम लिंबांचो रस. हळूहळू घालात आनी रुच पळयात, कारण दरेक लिंबाची आंबटसाण वेगळी आसता.