आंध्राची चटणी · 6 जाणांक
गोंगुरा पच्चडी (आंध्राची अंबाडीच्या पानांची चटणी)
గోంగూర పచ్చడి · गोंगुरा चटनी · गोंगूर-चटनी · गोंगुरा पच्चडी · गोंगुरा चटणी
गोंगुरा पच्चडी म्हणजे ती चटणी जिचे खातीर आंध्र सगळ्यांत चड नामनेचो: आंबट गोंगुराचीं (अंबाडीचीं) पानां तेलांत विरगळटात मेरेन भाजतात आनी भाजिल्ले मसाले, लसूण आनी तांबडी मिरसांग घालून वाटतात. गुंटूर आनी पल्नाडु वाठारांत ती जवळ जवळ दर दिसा जेवणांत आसता, ऊन शितांत एक चमचो तूप घालून मिसळून, कुशीक कापिल्लो कांदो.
तेजा मिरसांगेचो पिठो तिका गाढो तांबडो रंग आनी ती तीख तिखटसाण दिता जी पानांच्या आंबटसाणेक तोंड दिता. ह्या रेसिपीन सुमार 1½ कप जाता, 6 जाणांक पुरो.
- तयारी15 मिनटां
- शिजोवप20 मिनटां
- एकूण45 मिनटां
- जाणांक6
एकूण वेळांत वाटचे आदीं पानां आनी मसाले थंड करपाचो वेळ धरला.
थोडक्यांत
गोंगुराचीं पानां तेलांत भाजात, तांचें काळसर भरीत जायसर, मागीर भाजिल्ले धणे, मेथयो, लसूण, तेजा मिरसांगेचो पिठो आनी मीठ घालून वाटात. निमाणें सांसव आनी दाळीची फोडणी दियात.
గోంగూర ఆకులను నూనెలో మెత్తగా వేయించి, వేయించిన ధనియాలు, మెంతులు, వెల్లుల్లి, తేజ కారం, ఉప్పుతో కలిపి రుబ్బండి. ఆవాలు, పప్పులతో పోపు పెట్టండి. తేజ కారం చాలా ఘాటుగా ఉంటుంది; తక్కువ కారం కావాలంటే 1 చెంచా మాత్రమే వేయండి.
गोंगुरा के पत्तों को तेल में गलने तक भूनें, फिर भुने धनिया, मेथी, लहसुन, तेजा मिर्च पाउडर और नमक के साथ पीस लें। ऊपर से राई और दाल का तड़का लगाएँ। तेजा मिर्च पाउडर बहुत तीखा होता है; कम तीखा चाहिए तो 1 छोटा चम्मच ही डालें।
साहित्य 6 जाणांक
पच्चडीखातीर
- 4 कप गोंगुराचीं पानां 2 व्हड जुडयांतल्यान काडिल्लीं, सुमार 200 g
- 1 व्हड चमचो तिळाचें तेल जिंजली तेल, पानां भाजपाक
- 1 ल्हान चमचो धणे
- ½ ल्हान चमचो जिरें
- ¼ ल्हान चमचो मेथयो मेंतुलु; हाचेपरस चड न्हय, नाजाल्यार पच्चडी कडू जाता
- 6 लसणीच्यो पाकळ्यो सोलिल्ल्यो
- 2 ल्हान चमचे तेजा मिरसांगेचो पिठो खूब तिखट; सौम्य पच्चडीखातीर 1 ल्हान चमचो वापरात
- ¾ ल्हान चमचो मीठ वा रुची प्रमाण
फोडणेखातीर (पोपु)
- 2 व्हड चमचे तिळाचें तेल
- 1 ल्हान चमचो सांसव
- 1 ल्हान चमचो चण्याची दाळ
- 1 ल्हान चमचो उडदाची दाळ
- 2 सुक्यो तांबड्यो मिरसांगो अर्दे मोडिल्ल्यो
- 4 लसणीच्यो पाकळ्यो हळूच ठेंचिल्ल्यो
- कडिपत्त्याची 1 काडी
- एक चिमूट हिंग
पद्धत
- गोंगुराचीं पानां देंठांवयल्यान काडात आनी 2–3 फावटीं उदक बदलून धुयात. तीं कपड्यार पातळायात आनी पुरायपणान सुकीं जायसर थापटात; पानांचेर उरिल्लें उदक तेलांत उडटा आनी पच्चडी उरपाचो वेळ उणो करता.
- धणे, जिरें आनी मेथयो परमळ येता मेरेन भाजात; थंड जावंक दियात. मंद उज्याचेर सुकें आयदन वापरात आनी सारकें ढवळीत रावात: मेथयो एक छटा काळसर जावंक जाय, सुमार 2 मिनटां, पूण तपकिरी न्हय.
- गोंगुराचीं पानां 1 व्हड चमचो तेलांत भाजात, तीं सुकून काळसर भरीत जायसर, 6–8 मिनटां. मध्यम उज्याचेर रुंद आयदन वापरात आनी सारकें ढवळात; पानां बेगीन आकुंचतात, पाचव्या रंगाचीं थावन फिकट ऑलिव्ह-तपकिरी जातात, आनी तांचें जवळ जवळ सगळें उदक आटता.
- पानां एका ताटांत पातळायात आनी पुरायपणान थंड जावंक दियात, सुमार 10 मिनटां.
- मसाले लसूण, मिरसांगेचो पिठो आनी मीठ घालून वाटात, मागीर पानां घालून थोडें थोडें चलयात. पयलीं भाजिल्ले मसाले, 6 लसणीच्यो पाकळ्यो, तेजा मिरसांगेचो पिठो आनी मीठ जाडसर पिठो जायसर वाटात.
- थंड जाल्लीं पानां घालात आनी उदक बगर 3–4 फावटीं चलोवन जाडसर वाटप करात. आंध्राचीं जायतीं घरां ताचे बदला तें फातराच्या उखळांत (रोलु) कुटटात.
- रुच पळयात: ती आंबट, तिखट आनी बरी खारट जावंक जाय. आंबटसाण चड तीख दिसल्यार आनीक एक चिमूट मीठ घालात.
- उरिल्ल्या तेलांत सांसव, दाळी, तांबड्यो मिरसांगो आनी कडिपत्त्याची फोडणी करात; मिसळात. एका ल्हान आयदनांत 2 व्हड चमचे तिळाचें तेल तापयात, सांसव तडतडूंक दियात, चण्याची दाळ आनी उडदाची दाळ भांगरा रंगाची जायसर भाजात, मागीर तांबड्यो मिरसांगो, ठेंचिल्लें लसूण, कडिपत्तो आनी हिंग थोड्या सेकंदांखातीर घालात. ही फोडणी पच्चडीचेर ओतात आनी बरी ढवळात.
- शक्य आसल्यार पच्चडी 30 मिनटां दवरात, म्हणजे रुची एकठांय येतल्यो, मागीर ती एका निवळ, सुक्या काचेच्या बरणेंत भरात.
सुचोवण्यो
- भाजचे आदीं पानां पुरायपणान सुकयात म्हणजे पच्चडी चड दीस उरतली.
- तेजा मिरसांगेचो पिठो खूब तिखट आसा. सौम्य पच्चडीखातीर 1 ल्हान चमचो वापरात, वा अर्दो तेजा आनी अर्दो सन्नम मिरसांगेचो पिठो.
- मेथयो ¼ ल्हान चमचोच दवरात आनी फकत एक छटा काळसर भाजात; चड घातल्यार, वा चड काळसर भाजल्यार, पच्चडी कडू जाता.
- थोडें थोडें चलयात, बारीक वाटूं नाकात: गोंगुरा पच्चडी जाडसर जावंक जाय, पानांचे कुडके दिसपाक जाय.
- तेलांत काटकसर करूं नाकात; वयल्या तेलाच्या थराक लागून पच्चडी चड उरता.
हेर प्रकार
- कांद्या वांगडा: वाडचे पयलीं एका वांट्यांत 1 ल्हान कांदो, बारीक कापिल्लो, घालून ढवळात, आनी ती त्याच दिसा खायात.
- आख्यो तांबड्यो मिरसांगो: मिरसांगेच्या पिठ्या बदला 12–15 सुक्यो तांबड्यो मिरसांगो थोड्या तेलांत भाजात आनी मसाल्यां वांगडा वाटात.
- हिरवी मिरसांग गोंगुरा: 6–8 हिरव्यो मिरसांगो पानां वांगडा भाजात आनी मिरसांगेचो पिठो उणो करून 1 ल्हान चमचो करात; तिखटसाण चड तीख आनी हिरवी जातली.
वाडप
एक चमचो ऊन शितांत तूप घालून मिसळात आनी कुशीक कापिल्ल्या कच्च्या कांद्या वांगडा खायात. दोसो, इडली वांगडाय आनी खंयच्याय आंध्राच्या जेवणाच्या ताटांत कुशीक ती बरी लागता.
सांबाळप
एका निवळ, सुक्या काचेच्या बरणेंत फ्रिजांत 2 हप्ते मेरेन दवरात, सदांच सुको चमचो वापरात. वयर तेलाचो पातळ थर आसल्यार ती चड उरता.
प्रस्न
गोंगुराक इंग्लीशींत कितें म्हणटात?
गोंगुरा म्हणजे रोझेल (roselle) झाडाचें पान, जें चड करून सॉरेल पानां वा रेड सॉरेल ह्या नांवान विकतात. हिंदी आनी मराठी उलोवपी वाठारांनी ताका अंबाडी म्हणटात.
गोंगुरा पच्चडी उणी आंबट कशी करची?
थोडें आनीक मीठ आनी मिरसांग घालात, वा 1 ल्हान चमचो किसल्लो गोड घालून ढवळात. पानां बरीं भाजल्यारूय तांची आंबटसाण नरम जाता.
म्हजी गोंगुरा पच्चडी कडू कित्याक जाली?
चड करून मेथयो चड घातल्यो, वा चड काळसर भाजल्यो म्हणून. त्यो ¼ ल्हान चमचोच दवरात आनी एक छटा काळसर जातकच भाजप बंद करात.
गोंगुरा पच्चडी कितले दीस उरता?
सुक्या काचेच्या बरणेंत फ्रिजांत सुमार 2 हप्ते, पानां बरीं सुकयल्लीं आसल्यार आनी तुमी सदांच सुको चमचो वापरल्यार. फ्रिजा भायर, 2–3 दिसां भितर खायात.
