लामा दिन्थिनाय · बानलु गुन्दै
न'आव बानलु गुन्दैखौ माबोरै नायसंनो
సన్నం కారం · తేజ కారం · सन्नम मिर्च पाउडर · तेजा मिर्च पाउडर · सन्नम-रक्तमरिचचूर्णम् · तेजा-रक्तमरिचचूर्णम् · कारम · लाल मिर्च
FSSAIनि मानदण्डआव बुङो दङ, बानलु गुन्दैआ गोरान जानांगौ, आरो बेनि सिङाव मैला, दाजाबनाय गाब होग्रा मुवा, सोवाद-मुसुं होग्रा मुवा आरो मिनारेल थाउ थानो मोनाखै. बेनि आनजाद मेनुयेलआव इटा गुन्दै, दाजाबनाय स्टार्च, दाजाबनाय गाब, थाउआव गलायग्रा गाब, आरो सुडान III आरो रडामिन B रं दिहुननायनि आदबफोर दं.
बेनि खायसेखौ नों नोंनि संनाय न'आव मोनसे गिलास दै, नोंनि आखाय आसि आरो आयडिननि खायसे थोपाजों नायसंनो हायो. खायसेखौ, जेरै सुडान रं, लेबलासिनो दिहुननो हायो. बे लामा दिन्थिनायआव नैटाखौबो बुङो. नों बायनाय जायखिजाय बानलु गुन्दैआव बे नायसंनायफोरखौ खालामनानै नाय.
सन्नम बानलु गुन्दैసన్నం కారం · सन्नम-रक्तमरिचचूर्णम्
तेजा बानलु गुन्दैతేజ కారం · तेजा-रक्तमरिचचूर्णम्
सुंद'यै
दै मोनसे गिलासनि सायाव फिसा सामुस मोनसे बानलु गुन्दै सिथ आरो दा लोरसोर. गोख्रोंयै गाहायाव बोहैनाय गाबनि सारिफोरा दाजाबनाय गाबखौ दिन्थियो, आरो गुन्दैआ थुनलायनायनि उनावबो सायाव बुखुनानै थानाय फिसा फिसाफोरा बोननि गुन्दै एबा भुसिखौ दिन्थियो. गाहायाव थुनलायनाय गुन्दैखौ हुर: खरखरा मोनोब्ला इटा गुन्दै एबा बालिखौ, आरो साबुन बादि मोनोब्ला सपस्टनखौ दिन्थियो. आयडिनआ गुन्दैखौ नीला खालामोब्ला दाजाबनाय स्टार्चखौ दिन्थियो. सुडान I बादि रंफोरा दैआव नुजाया; बेफोरनि थाखाय लेब बाहाय.
ఒక గ్లాసు నీటిపై చెంచా కారం చల్లి, కలపకుండా ఉంచండి. వెంటనే రంగు గీతలు కిందికి దిగితే రంగు కలిపి ఉండొచ్చు. పొడి అడుగుకు చేరాక కూడా పైన తేలేవి రంపపు పొట్టు లేదా తవుడు కావచ్చు. అడుగున మిగిలినదాన్ని వేళ్లతో రుద్దండి: గరుకుగా ఉంటే ఇటుక పొడి లేదా ఇసుక కావచ్చు, సబ్బులా నునుపుగా ఉంటే బలపం రాయి కావచ్చు. అయోడిన్ చుక్కలతో నీలం రంగు వస్తే పిండిపదార్థం కలిపి ఉండొచ్చు. సూడాన్ I వంటి రంగులు నీటి పరీక్షలో కనిపించవు; వాటికి ల్యాబ్ పరీక్ష కావాలి.
एक गिलास पानी पर एक चम्मच लाल मिर्च पाउडर छिड़कें और बिना हिलाए छोड़ दें। अगर तुरंत रंग की धारियाँ नीचे उतरें, तो रंग मिलाया गया हो सकता है। पाउडर बैठने के बाद भी ऊपर तैरते कण बुरादा या चोकर हो सकते हैं। तली में बचे हिस्से को उँगलियों से रगड़ें: किरकिरा लगे तो ईंट का चूरा या रेत, साबुन जैसा चिकना लगे तो सोपस्टोन हो सकता है। आयोडीन की बूँदों से नीला रंग आए तो स्टार्च मिलाया गया हो सकता है। सूडान I जैसे रंग पानी की जाँच में नहीं दिखते, उनके लिए लैब टेस्ट ज़रूरी है।
FSSAIआ बानलु गुन्दैआव मा मा नायसंयो
- दाजाबनाय गाब
- FSSAIनि बानलु गुन्दैनि मानदण्डआ दाजाबनाय गाब होग्रा मुवा होआ. FSSAIनि आनजादफोरा दैआव गलायग्रा गाब, थाउआव गलायग्रा गाब, आरो सुडान III आरो रडामिन B रं नायसंयो.
- सुडान रं
- सुडान I खौ थाउ, चर्बि, मम, आरो जुता आरो फ्लरनि पलिसआव गाब होनो बाहायो. गुबुन मुवा मिसायनायखौ गोख्रोंयै नायसंनायनि बागै भारतीय मानदण्डआ बुङो, मम पलिसआव गोबां बाहायनाय सुडान III खौ आबुं बानलुखौ जोंजों खालामनो बाहायनाय जाबाय, आरो बेबादिनो बेयो बानलु गुन्दैआव हाबो.
- इटा गुन्दै, बालि, संख्रि, टेल्क आरो सपस्टन
- FSSAIनि न'नि आनजादफोराव बानलु गुन्दैनि थाखाय बेफोरखौ लिस्ट खालामनाय दं. भारतीय मानदण्डआ बुङो, इटा गुन्दैखौ बिबां बांहोनो मिसायो.
- स्टार्च
- FSSAIनि मेनुयेलआ हालदैनि अनगायै गुबुन गुन्दै मसलाफोराव दाजाबनाय स्टार्चनि थाखाय आनजाद खालामो. भारतीय मानदण्डआ लिरो दङ, दाजाबनाय स्टार्चखौ नुनो हायाखै खालामनो बानलु गुन्दैआव गाबबो दाजाबो.
- बोननि गुन्दै आरो भुसि
- नैटाबो दैनि सायाव बुखुयो, आरो FSSAIनि न'नि आनजादफोरा बेनिखायनो बेफोरखौ दिहुनो.
नायसंनाय 1: दैनि गिलास आरो हुरनाय आनजाद
- मोनसे सिखां गिलासखौ न'नि सिङाव गुदुंथिनि दैजों आबुं खालाम.
- सायाव मोनसे फिसा सामुस बानलु गुन्दै सिथ. दा लोरसोर.
- गिबि मिनिटखौ नाय. गुन्दैनिफ्राय गाहायाव बोहैनाय गाब थानाय सारिफोर नाय.
- गोबां गुन्दै थुनलायनो सिम लाखि. सायाव दासिमबो बुखुनानै थानाय फिसा फिसाफोर नाय.
- गोबां दैखौ फोनांनानै गार आरो गाहायाव थुनलायनाय गुन्दैखौ नोंनि आखाय आसिफोरनि गेजेराव हुर.
| नों मा नुयो एबा मा मोनो | बेयो मा दिन्थिनो हागौ |
|---|---|
| गोख्रोंयै गाहायाव बोहैनाय गाबनि सारि | दैआव गलायग्रा दाजाबनाय गाब |
| गुन्दैआ थुनलायनायनि उनावबो बुखुनानै थानाय फिसा फिसा | बोननि गुन्दै एबा भुसि |
| खरखरा मोननाय थुनलायनाय गुन्दै | इटा गुन्दै एबा बालि |
| साबुन बादि आरो गुदुर मोननाय गुफुर थुनलायनाय गुन्दै | सपस्टन |
बेफोरनि मोनसेबो नङा
बे नायसंनायआ दिहुननो हानाय मोनसेबो सिन गैया.
बेफोरनि जायखिजाय मोनसे
गुबुन मुवा मिसायनाय जानो हागौ. बे बेचखौ बाहायनाय थाद' आरो बेखौ आनजाद खालाम.
मानो बेयो मावो. दैआव गलायग्रा गाबफोरा गुन्दैनिफ्राय ओंखारनानै सारि महरै गाहायाव बोहैयो. इटा गुन्दैआ गोरोंथि आरो गाहायाव थुनलायो, जेब्ला बोननि गुन्दै आरो भुसिआ बुखुयो.
बेयो मा नुनो हाया. जाय रंफोरा दैआव गलाया, बेफोरा गुन्दैआवनो थायो. सुडान I बेफोरनि मोनसे: बेयो दैआव गलाया, आरो बेखौ थाउ, चर्बि आरो ममआव गाब होनो बाहायो. बेबादि रंजों गाब होनाय बानलु गुन्दैआ बे नायसंनायाव फासनो हायो. लेबनि आनजादलासिनो बेफोरखौ गैया होन्नो बुङो हायो.
हुरनाय आनजादनि उनाव, मेगनाव आखाय होनायनि सिगां आखाय सु.
नायसंनाय 2: स्टार्चनि थाखाय आयडिन आनजाद
FSSAIनि मेनुयेलआ हालदैनि अनगायै गुबुन गुन्दै मसलानि थाखाय आयडिन आनजाद बाहायो, बेनिखायनो बानलु गुन्दैआव बेखौ खालामनो हायो. जोंनि हालदैनि लामा दिन्थिनाया हालदैखौ मानो बाद होनाय बेखौ बुङो.
- मोनसे गुफुर फिसा थालियाव खावसे फिसा सामुस बानलु गुन्दै दोन.
- केमिस्टनि दकाननिफ्राय लानाय टिंचार आयडिननि खायसे थोपा दोन.
- थोपाफोरा गोग्लैनाय जायगायाव गाबखौ नाय.
- उनाव बे गुन्दैखौ गार.
नीला गाब गैया
दाजाबनाय स्टार्चनि मोनसेबो सिन गैया.
नीला गाब
दाजाबनाय स्टार्चखौ दिन्थियो. बे बेचखौ बाहायनाय थाद' आरो बेखौ आनजाद खालाम. गोजा गुन्दैआव इसेसे सोलायनायखौ बिजिरनो गोब्राब, बेनिखायनो नों थि नङाब्ला, लेबखौ थार खालामनो हो.
मानो बेयो मावो. आयडिनआ स्टार्चजों लोगो मोनोब्ला नीला जायो.
बेफोरखौ लेबनि थाखाय लाखि
न'आव एसिड आरो सल्भेन्टनि आनजाद
बानलु गुन्दैआव इटा गुन्दै, दाजाबनाय गाब, थाउआव गलायग्रा गाब, सुडान III आरो रडामिन B नायसंनो FSSAIनि मेनुयेलनि आदबफोराव गोहो एसिड, आरो क्लरफर्म, पेट्रलियाम इथार, हेक्सेन आरो एसिटन बादि सल्भेन्ट बाहायो. एसिडफोरा बिगुर साथिनो हायो, आरो सल्भेन्ट खायसेआ गोरलैयै सावखांयो. बेफोरा लेबआव थानांगौ, संनाय न'आव नङा.
थि फिन मोननो, NABLआ मान्यता होनाय जानाय मुवा आनजाद खालामग्रा लेबआव नमुना फाथाय. लेबखौ सुडान रं लाफानानै दाजाबनाय गाबनि थाखाय, आरो FSSAIनि बानलु गुन्दैनि मानदण्ड बादि आनजाद खालामनो बुङ. बे मानदण्डनि सिमाफोराव दं: दैथि 11% सिम, गासै छाइ 8% सिम, आरो पातला हाइड्रोक्लोरिक एसिडआवबो गलाया जाय छाइ, बेयो 1.3% सिम, गासैबो ओजननि सायाव, आरो छाइनि सिमा नैटाबो गोरान मुवानि सायाव. गुन्दैखौ बेनि बन्द खालामनाय पेकआव एबा मोनसे सिखां बन्द खालामनाय बेगआव लाखि, आरो पेकआव दिहुननाय बेच नम्बरखौ लिरनानै लाखि.
बायनायनि सिगां पेकखौ फराय
- FSSAI लाइसेन्स एबा रेजिस्ट्रेसन नम्बर.
- जाय बेखौ बानायबाय एबा पेक खालामबाय, बिनि मुं आरो ठिकाना.
- नेट बिबां, बेच एबा लट नम्बर, आरो बेस्ट-बिफर तारिख.
- मुवाफोर. FSSAIआ बानलु गुन्दैआव ओजननि सायाव 2% सिम जानो हानाय बिफांनि थाउ होयो, नाथाय लेबेलआव बबे थाउ आरो बेसेबां बेखौ लिरनाय थायोब्लासो.
- बेखौ बबेयाव गायनाय, आरो मुं होनाय थायोब्ला बानलुनि रोखोम. जोंनि सन्नम आरो तेजा पेकआव पलनाडु आरो गुन्टुर लिरनाय दं.
मोजां थिना दोनाय
- पेकखौ जिप फांथेनानै लाखि, एबा गुन्दैखौ मोनसे गोरान, बार हाबनो हायि जारआव दोन.
- गोरान सामुस बाहाय, आरो जारखौ चुलानि भापनिफ्राय गोजानाव लाखि.
- बेखौ गुसु, गोरान जायगायाव लाखि, सोजा सानि सोरांआव दा लाखि.
- पेकआव लिरनाय बेस्ट-बिफर तारिखनि सिङावनो, वेल्लुल्ली कारम, गोंगुरा पच्चडी एबा टोमाटो पच्चडी बादि संनाय मुवाफोराव बाहाय.
తెలుగులో: ఇంట్లోనే కల్తీ పరీక్ష
FSSAI ప్రమాణం ప్రకారం కారం ఎండి ఉండాలి; అందులో మట్టి, అదనంగా కలిపిన రంగు, రుచి కోసం కలిపే పదార్థాలు, మినరల్ ఆయిల్ ఉండకూడదు. FSSAI పరీక్షలు కారంలో వెతికే కల్తీలు: ఇటుక పొడి, ఇసుక, ఉప్పు, టాల్క్, బలపం రాయి, రంపపు పొట్టు, తవుడు, పిండిపదార్థం, రంగులు.
- నీటి గ్లాసు పరీక్ష: ఒక గ్లాసు నీటిపై చెంచా కారం చల్లండి, కలపకండి. వెంటనే రంగు గీతలు కిందికి దిగితే, నీటిలో కరిగే రంగు కలిపి ఉండొచ్చు.
- పొడి అడుగుకు చేరాక కూడా పైన ఏదైనా తేలుతూ ఉంటే, అది రంపపు పొట్టు లేదా తవుడు కావచ్చు.
- రుద్దే పరీక్ష: చాలావరకు నీళ్లు ఒంపేసి, అడుగున మిగిలినదాన్ని వేళ్లతో రుద్దండి. గరుకుగా తగిలితే ఇటుక పొడి లేదా ఇసుక కావచ్చు; తెల్లగా, సబ్బులా నునుపుగా ఉంటే బలపం రాయి కావచ్చు. తర్వాత, కళ్లు ముట్టుకునే ముందు చేతులు కడుక్కోండి.
- అయోడిన్ పరీక్ష: తెల్లని సాసర్లో అర చెంచా కారం వేసి, కొన్ని చుక్కల టింక్చర్ అయోడిన్ వేయండి. నీలం రంగు వస్తే పిండిపదార్థం కలిపి ఉండొచ్చు. FSSAI మాన్యువల్ ఈ పరీక్షను పసుపు తప్ప మిగతా మసాలా పొడులకు వాడుతుంది; కారం వాటిలో ఒకటి. పరీక్ష తర్వాత ఆ పొడిని పారేయండి.
- సూడాన్ I వంటి రంగులు నీటిలో కరగవు, కాబట్టి నీటి పరీక్షలో కనిపించవు. వాటికి ల్యాబ్ పరీక్ష కావాలి. ఆమ్లాలు, ద్రావకాలతో చేసే పరీక్షలు ఇంట్లో చేయకండి. కచ్చితమైన సమాధానం కోసం NABL గుర్తింపు ఉన్న ఫుడ్ టెస్టింగ్ ల్యాబ్కు శాంపిల్ పంపండి.
- కొనేముందు ప్యాక్పై FSSAI నంబర్, తయారు చేసినవారి లేదా ప్యాక్ చేసినవారి పేరు, చిరునామా, నికర బరువు, బ్యాచ్ నంబర్, బెస్ట్-బిఫోర్ తేదీ చూడండి. FSSAI కారంలో బరువులో 2% వరకు వంట నూనె కలపడానికి అనుమతిస్తుంది, కానీ ఏ నూనె, ఎంత అనేది ప్యాక్పై రాసి ఉండాలి.
- ప్యాక్ను జిప్ మూసి, చల్లని పొడి చోట, ఎండ తగలకుండా ఉంచండి. తడి లేని చెంచాతో వాడండి.
सोंथिफोर
न'आव बानलु गुन्दैआव इटा गुन्दै दं नामा माबोरै नायसंनो?
दै मोनसे गिलासआव फिसा सामुस मोनसे बानलु गुन्दै दोन आरो थुनलायनो हो. गोबां दैखौ फोनांनानै गार आरो थुनलायनाय गुन्दैखौ आखाय आसिफोरनि गेजेराव हुर: खरखरा मोनोब्ला इटा गुन्दै एबा बालिखौ दिन्थियो, आरो साबुन बादि आरो गुदुर मोननाय गुफुर मुवाआ सपस्टनखौ दिन्थियो.
दैनि नायसंनायआ बानलु गुन्दैआव सुडान रं दिहुननो हागोमा?
हाया. सुडान I दैआव गलाया, बेनिखायनो बेयो सारि महरै बोहैनो हाया. FSSAIनि मेनुयेलआ सुडान III आरो थाउआव गलायग्रा गाबनि थाखाय हेक्सेन आरो पेट्रलियाम इथार बादि सल्भेन्टजों आनजाद खालामो, बेनिखायनो बे आनजादफोरनि थाखाय लेब नांगौ.
आयडिन आनजादआ बानलु गुन्दैआव मावोमा?
नंगौ. FSSAIनि मेनुयेलआ हालदैनि अनगायै गुबुन गुन्दै मसलानि थाखाय आयडिन आनजाद बाहायो, आरो बानलु गुन्दैआ बेफोरनि मोनसे. नीला गाबआ दाजाबनाय स्टार्चखौ दिन्थियो.
जोबोद सोरांथि गोजा बानलु गुन्दैआ गुबुन मुवा मिसायनायनि सिन नामा?
गाब गावसेयावनो बेखौ बुङो हाया. दैनि नायसंनायआ गुन्दैनिफ्राय ओंखारनानै सारि महरै गाहायाव बोहैनाय गाबखौ नायो, गुन्दैआ माखाव गोजा नुजायो बेखौ नङा, आरो लेबआ दाजाबनाय गाबनि थाखाय आनजाद खालामनो हायो.
नायसंनायाव जाथाव नुजायोब्ला मा खालामनांगौ?
बे बेचखौ बाहायनाय थाद' आरो पेकखौ लाखि. बेच नम्बरजों फानग्राजों सोमोन्दो दाथाय, एबा थि फिन मोननो NABLआ मान्यता होनाय जानाय मुवा आनजाद खालामग्रा लेबआव नमुना फाथाय.
Sources
- FSSAI: Food Products Standards regulations, chapter 2.9 (Version 4, 01.08.2025), 2.9.3 Chillies and Capsicum (Lal Mirchi) powder
- FSSAI (Eat Right India): DART, Detect Adulteration with Rapid Test, household and sensory tests
- FSSAI: Manual of Methods for testing common adulterants (2019), section IV, Spices and condiments
- BIS: IS 15642 (Parts 1 and 2): 2006, Quick methods for detection of adulterants/contaminants in common food products
- PubChem (NCBI) compound record: Sudan I, solubility and uses