પહાડી હળદર (કોંડા પસુપુ) કે હળદર: બંને વચ્ચેનો ફરક

એક નજરે

ઉપરની હરોળો આ પાનાના અંતે આપેલા સ્રોતોના આધારે દરેક પ્રદેશનું સામાન્ય વર્ણન કરે છે. ફક્ત છેલ્લી હરોળ અમારાં પેક વિશે છે.

દરેક ક્યાં ઊગે છે

પહાડી હળદર. ICAR-IISR નો પાડેરુ એજન્સી પરનો અહેવાલ, એટલે અરાકુ વેલી, ચિંતાપલ્લે અને પાડેરુને સમાવતો પૂર્વ ઘાટનો આદિવાસી પહાડી વિસ્તાર, કહે છે કે ત્યાં મોટા ભાગના આદિવાસી ખેડૂતો હળદર ઉગાડે છે.

મેદાની હળદર. ગુંટુર જિલ્લો કપાસ, મરચાં અને તમાકુની સાથે હળદરને તેના વ્યાપારી પાકોમાં ગણાવે છે. ગુંટુરના દુગ્ગિરાલામાં હળદર પ્રોસેસિંગનું એક ક્લસ્ટર છે, જ્યાં પ્રોસેસ કરેલી હળદર અને હળદર પાવડર બને છે. 2022 માં ગુંટુર જિલ્લાને ત્રણ જિલ્લામાં વહેંચવામાં આવ્યો: ગુંટુર, પલનાડુ અને બાપટલા.

હળદર બંને રીતે ઉગાડી શકાય: ICAR-IISR કહે છે કે તે વરસાદના પાણી પર કે સિંચાઈથી, દરિયાની સપાટીથી 1,500 m ઊંચાઈ સુધી ઉગાડી શકાય છે.

અમારી પહાડી હળદર અરાકુ અને મારેડુમિલ્લીના પહાડોમાંથી આવે છે, અને અમારી હળદર પલનાડુ અને ગુંટુરમાં ઉગાડવામાં આવે છે. બંને નરસરાવપેટમાં પેક થાય છે.

દરેકને કેવી રીતે ઉગાડવામાં અને સૂકવવામાં આવે છે

પહાડોમાં. ICAR-IISR નો પાડેરુ અહેવાલ કહે છે કે ત્યાંના આદિવાસી ખેડૂતો ઘણા લાંબા સમયથી છાયાપસુપુ, અથવા ચિંતાપલ્લે લોકલ, નામની સ્થાનિક જાત ઉગાડતા આવ્યા છે. તેને કાઢતાં પહેલાં બે કે ત્રણ મોસમ, એટલે 18 થી 24 મહિના સુધી, જમીનમાં રહેવા દેવાની સામાન્ય રીત રહી છે. 2011-12 થી ICAR-IISR અને ચિંતાપલ્લેના બાગાયત સંશોધન કેન્દ્રે પહાડી વિસ્તાર માટે જાતોની ચકાસણી કરી અને રોમા તથા IISR પ્રગતિ લાવ્યાં, જે એક મોસમ પછી કાઢવામાં આવે છે. અહેવાલ કહે છે કે આદિવાસી ખેડૂતો તેમની હળદર હાથથી બાફે અને સૂકવે છે, જેમાં ઘણી મહેનત અને લાકડાં લાગે છે; આ પ્રોજેક્ટે ચાર ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠનોને હળદર બાફવાનાં અને પૉલિશ કરવાનાં મશીન આપ્યાં.

સામાન્ય પગલાં. ICAR-IISR ની હળદર માર્ગદર્શિકા જણાવે છે કે પાક કાઢ્યા પછી તેને કેવી રીતે સંભાળવામાં આવે છે:

1. પાંદડાં સુકાઈને આછાં ભૂરાંથી પીળાશ પડતાં થાય ત્યારે કાઢો. સારી રીતે સંભાળેલો પાક વાવણી પછી સાતથી નવ મહિનામાં, સામાન્ય રીતે જાન્યુઆરીથી માર્ચ વચ્ચે, તૈયાર થાય છે.
2. ગાંઠોને મધ્ય ગાંઠથી અલગ કરો અને કાઢ્યાના 3 કે 4 દિવસમાં તેમને પાણીમાં નરમ થાય ત્યાં સુધી બાફો: ગાંઠો માટે 45 થી 60 મિનિટ અને મધ્ય ગાંઠ માટે 90 મિનિટ. બાફવાથી કાચી ગંધ જતી રહે છે, સૂકવવાનો સમય ઘટે છે અને રંગ એકસરખો આવે છે.
3. તેમને તડકામાં 5 થી 7 cm જાડા થરમાં સૂકવો, અને રાત્રે ઢગલો કરીને ઢાંકી દો. ભેજ 12% થી નીચે આવતાં 10 થી 12 દિવસ લાગી શકે છે.
4. ખરબચડી, ઝાંખી, પોપડીવાળી છાલ ઘસીને પૉલિશ કરો, હાથથી કે ફરતા ડ્રમમાં.
5. સૂકી હળદરને દળીને પાવડર બનાવો. FSSAI હળદર પાવડરમાં 10% સુધી ભેજની છૂટ આપે છે.

ગાંઠો એટલે હળદરના કંદની બાજુની શાખાઓ, સામાન્ય રીતે 2.5 થી 7.5 cm લાંબી; મધ્ય ગાંઠ એટલે વચ્ચેનો, ટૂંકો અને જાડો કંદ. અમારા પહાડી હળદરના પેક પર લખ્યું છે: આખી પહાડી હળદરની ગાંઠો, ઝીણો પાવડર કરીને પેક કરેલી. અમારા હળદરના પેક પર લખ્યું છે: તડકામાં સૂકવેલી અને પથ્થરની ઘંટીમાં દળેલી.

કર્ક્યુમિન, અને બંને હળદર કેવી દેખાય છે

ICAR-IISR કહે છે કે કર્ક્યુમિન હળદરનું પીળું રંગદ્રવ્ય છે. FSSAI હળદર પાવડરની રંગ આપવાની શક્તિ તેના કર્ક્યુમિનોઇડ્સના પ્રમાણ તરીકે માપે છે, અને સૂકા આધાર પર ઓછામાં ઓછું 2% માગે છે. આ ધોરણ પહાડી અને મેદાની હળદર માટે એક જ છે.

કર્ક્યુમિન એક હળદરથી બીજી હળદરમાં બદલાય છે:

• જાત. ICAR-IISR ની 2022 ની હળદર માર્ગદર્શિકામાં તેની પોતાની જાતોનું કર્ક્યુમિન 4.3% (સુવર્ણા) થી 6.5% (IISR પ્રભા) સુધી આપેલું છે.
• માટી અને આબોહવા. ICAR-IISR નોંધે છે કે માટી, આબોહવા અને ખેતીની રીતને કારણે જુદા જુદા પ્રદેશોની હળદરની ગુણવત્તામાં ફરક હોય છે. તેનો પાડેરુ અહેવાલ કહે છે કે કર્ક્યુમિનનું પ્રમાણ પાક જ્યાં ઊગે છે ત્યાંના વાતાવરણના ફેરફારો પ્રત્યે ખૂબ સંવેદનશીલ હોય છે.
• પ્રક્રિયા. લણણી પછીની સંભાળ અને પ્રક્રિયાથી ફરક વધે છે, અને બહુ લાંબો કે બહુ ઓછો સમય બાફવાથી સૂકી હળદરની ગુણવત્તા પર અસર પડે છે.

એટલે પેક પરના પહાડી કે મેદાની શબ્દ પરથી હળદરમાં કર્ક્યુમિનનું પ્રમાણ ખબર પડતી નથી. ફૂડ ટેસ્ટિંગ લેબ કોઈ બેચમાં કર્ક્યુમિનોઇડ્સનું પ્રમાણ માપી શકે છે.

બંને હળદર કેવી દેખાય છે. રંગ પણ બદલાય છે. ICAR-IISR તેની જાતોના કંદનો રંગ લાલાશ પડતા પીળાથી ઘેરા નારંગી સુધીનો હોવાનું વર્ણવે છે. પ્રક્રિયાની પણ અસર થાય છે: બાફવાથી રંગ એકસરખો થાય છે, બહુ પાતળા થરમાં સૂકવવાથી તે બગડી શકે છે, અને હાથથી પૉલિશ કરવાથી સપાટી ખરબચડી અને ઝાંખી રહે છે.

દરેકથી રસોઈ, અને તેને કેવી રીતે રાખવી

• જ્યાં તમે હળદર વાપરો ત્યાં બેમાંથી કોઈ પણ વાપરો: દાળ, સાંભાર, રસમ, શાક અને પુલિહોરા.
• તે બળી ન જાય તે માટે ધીમા તાપે નાખો.
• એકની જગ્યાએ બીજી વાપરવા, તમે રોજ જેટલી વાપરો છો તેટલીથી શરૂ કરો અને સ્વાદ મુજબ ઓછી-વધતી કરો.
• બેમાંથી કોઈ પણ પસુપુ અન્નમ, નિમ્મકાયા પુલિહોરા, ટોમેટો પપ્પુ કે પસુપુ પાલુ માં અજમાવો.

સારી રીતે રાખવા.

• પેકની ઝિપ બંધ રાખો, અથવા પાવડરને સૂકી, હવાચુસ્ત બરણીમાં ભરો.
• દર વખતે સૂકી ચમચી વાપરો.
• ઠંડી, સૂકી જગ્યાએ, પ્રકાશથી દૂર રાખો.
• પેક પર લખેલી બેસ્ટ-બિફોર તારીખ પહેલાં વાપરી લો.

બે હળદરની યોગ્ય સરખામણી કેવી રીતે કરવી

1. પાવડરની સરખામણી પાવડર સાથે જ કરો. FSSAI આખી હળદરમાં 12% સુધી અને પાવડરમાં 10% સુધી ભેજની છૂટ આપે છે, એટલે બંને માટે જુદી જુદી મર્યાદા છે.
2. બંને પેક વાંચો: તે ક્યાં ઉગાડવામાં આવી, બેચ કે લોટ નંબર, બેસ્ટ-બિફોર તારીખ અને FSSAI લાઇસન્સ કે રજિસ્ટ્રેશન નંબર. બંને બેચ નંબર નોંધી લો, જેથી તમને ખબર રહે કે તમે કયા કયા લોટની સરખામણી કરી.
3. બંને પર બાજુ-બાજુમાં પાણીની તપાસ કરો, એટલા જ પ્રમાણ સાથે અને એક જ પ્રકારના ગ્લાસમાં. તેનાં પગલાં ઘરે હળદર પાવડર કેવી રીતે તપાસવો માં આપેલાં છે.
4. દરેકથી એટલા જ પ્રમાણ સાથે એક જ વાનગી બનાવો, અને રંગ અને સ્વાદની સરખામણી કરો.
5. ફક્ત રંગ પરથી કર્ક્યુમિનનો અંદાજ ન લગાવો. વધુ ચમકદાર પીળો રંગ કોઈ માપ નથી; ફૂડ ટેસ્ટિંગ લેબ કર્ક્યુમિનોઇડ્સનું પ્રમાણ માપી શકે છે.

తెలుగులో: తేడా ఏమిటి?